Polska oferuje więcej niż tylko dostęp do rynku UE

Dla chińskich przedsiębiorstw rozważających produkcję, logistykę, działalność technologiczną lub inne operacje w Europie wybór lokalizacji nie powinien opierać się wyłącznie na kosztach pracy, cenach nieruchomości czy bliskości klientów.

Wsparcie publiczne może w istotny sposób wpłynąć na ekonomiczną opłacalność inwestycji.

Polska oferuje kilka mechanizmów, które mogą obniżyć efektywny koszt kwalifikowanego projektu, w tym zwolnienia z podatku dochodowego od osób prawnych (CIT) w ramach Polskiej Strefy Inwestycji, dotacje rządowe w formie środków pieniężnych oraz inne formy wsparcia publicznego. Poziom dostępnej pomocy zależy m.in. od lokalizacji inwestycji, wielkości przedsiębiorstwa, rodzaju projektu oraz wysokości kosztów kwalifikowanych.

W przypadku niektórych kwalifikowanych inwestycji maksymalna intensywność pomocy publicznej może wynieść nawet 70% kosztów kwalifikowanych inwestycji, choć poziom ten nie jest dostępny we wszystkich lokalizacjach ani dla każdego inwestora.

Dla chińskiego inwestora oznacza to, że decyzja dotycząca lokalizacji powinna być, co do zasady, podejmowana dopiero po przeanalizowaniu dostępnych instrumentów wsparcia.

1. Polska Strefa Inwestycji

Polska Strefa Inwestycji (PSI) jest jednym z głównych mechanizmów wsparcia inwestycji w Polsce.

Częstym błędnym przekonaniem jest to, że zachęty podatkowe są dostępne wyłącznie w przypadku inwestycji realizowanych na terenie tradycyjnych Specjalnych Stref Ekonomicznych.

Obecnie tak nie jest.

W ramach Polskiej Strefy Inwestycji kwalifikowane nowe inwestycje mogą uzyskać zwolnienie z podatku dochodowego od osób prawnych na terenie całej Polski, w tym w przypadku inwestycji realizowanych zarówno na terenach publicznych, jak i prywatnych, z zastrzeżeniem obowiązujących warunków. Zezwolenia wydane na podstawie wcześniejszego systemu Specjalnych Stref Ekonomicznych pozostają ważne do końca 2026 roku.

Ma to istotne znaczenie dla inwestorów przemysłowych, ponieważ przedsiębiorstwo nie musi koniecznie wybierać pomiędzy:

najlepszą lokalizacją dla swojej działalności

a

lokalizacją kwalifikującą się do uzyskania wsparcia inwestycyjnego.

Możliwość uzyskania wsparcia może być analizowana dla projektów realizowanych w znacznej części Polski.

2. Jak duża może być zachęta podatkowa?

Nie istnieje jeden procent mający zastosowanie do każdego projektu.

Maksymalny poziom pomocy regionalnej zależy przede wszystkim od:

• lokalizacji inwestycji,
• wielkości przedsiębiorstwa,
• wysokości kwalifikowanych wydatków inwestycyjnych,
• obowiązujących zasad pomocy publicznej,
• charakterystyki inwestycji.

W zależności od regionu i okoliczności maksymalna intensywność pomocy może wynieść nawet 70% kosztów kwalifikowanych.

Sprawia to, że analiza lokalizacji ma istotne znaczenie finansowe.

Fabryka zlokalizowana w jednym regionie może potencjalnie kwalifikować się do znacznie wyższego poziomu wsparcia niż identyczna inwestycja zlokalizowana w innym regionie.

W przypadku projektu obejmującego dziesiątki lub setki milionów PLN różnica ta może w istotny sposób zmienić ekonomikę całej inwestycji.

3. Jak działa zwolnienie podatkowe?

Wsparcie zasadniczo nie polega na wypłacie gotówki odpowiadającej określonemu procentowi kosztów budowy.

W ramach Polskiej Strefy Inwestycji kwalifikowane przedsiębiorstwa mogą otrzymać decyzję o wsparciu, która umożliwia korzystanie ze zwolnienia z podatku dochodowego związanego z kwalifikowaną inwestycją, w ramach ustalonego limitu pomocy i z uwzględnieniem obowiązujących przepisów.

Standardowa stawka podatku CIT w Polsce wynosi obecnie 19%. Obniżona stawka 9% może mieć zastosowanie do kwalifikujących się małych podatników oraz niektórych przedsiębiorstw rozpoczynających działalność, pod warunkiem spełnienia ustawowych wymogów; dochody z zysków kapitałowych pozostają opodatkowane stawką 19%.

Rozważmy uproszczony przykład.

Jeżeli kwalifikowany projekt generuje limit pomocy w wysokości:

20 mln PLN

nie oznacza to zazwyczaj, że 20 mln PLN zostanie natychmiast przekazane inwestorowi.

Zamiast tego przedsiębiorstwo może wykorzystać dostępne zwolnienie w odniesieniu do kwalifikowanego podatku CIT do momentu wykorzystania dopuszczalnego limitu, z uwzględnieniem warunków decyzji o wsparciu oraz obowiązujących przepisów.

Wytyczne podatkowe PAIH dla inwestorów na 2026 r. przedstawiają analogiczny mechanizm na przykładzie: najpierw obliczany jest limit pomocy regionalnej na podstawie kwalifikowanych wydatków inwestycyjnych, a następnie określana jest wysokość kwalifikowanego dochodu potrzebnego do wykorzystania odpowiadającego mu zwolnienia z CIT przy stawce 19%.

4. Jakie koszty mogą kwalifikować się do wsparcia?

Koszty kwalifikowane mogą zależeć od konkretnego mechanizmu wsparcia i charakteru projektu.

W przypadku Polskiej Strefy Inwestycji kwalifikowane koszty inwestycji mogą obejmować kategorie związane z nową inwestycją, w tym wydatki związane z nabyciem gruntów oraz innych kwalifikowanych aktywów inwestycyjnych, z zastrzeżeniem szczegółowych wymogów ustawowych.

W związku z tym inwestor planujący budowę fabryki powinien przeanalizować dostępne zachęty jeszcze przed ostatecznym wyborem lokalizacji i struktury inwestycji.

Kolejność działań ma znaczenie:

Koncepcja inwestycji → porównanie lokalizacji → analiza zachęt → wybór lokalizacji → realizacja

zamiast:

Zakup nieruchomości → projektowanie fabryki → sprawdzanie dostępnych dotacji.

Na tym drugim etapie niektóre strategiczne możliwości mogą być już niedostępne.

5. Dotacje rządowe

Zwolnienia podatkowe nie są jedynym instrumentem wsparcia.

Polska realizuje również Program wspierania inwestycji o istotnym znaczeniu dla gospodarki polskiej na lata 2011–2030.

Wsparcie rządowe może być przyznawane na podstawie dwóch głównych kategorii:

• kwalifikowanych kosztów utworzenia nowych miejsc pracy,
• kwalifikowanych kosztów inwestycji.

Mechanizm ten może mieć szczególne znaczenie w przypadku dużych projektów wymagających znacznych nakładów kapitałowych, tworzących miejsca pracy lub obejmujących działalność uznawaną za strategicznie istotną dla polskiej gospodarki.

Dokładne kryteria kwalifikowalności oraz poziom wsparcia wymagają analizy konkretnego projektu.

6. Czy można łączyć różne formy wsparcia?

Potencjalnie tak, jednak wymaga to starannej analizy zasad pomocy publicznej.

Różne formy wsparcia publicznego mogą w określonych przypadkach być łączone, ale inwestor musi pozostawać w granicach obowiązujących limitów pomocy publicznej oraz przestrzegać zasad dotyczących kosztów kwalifikowanych i kumulacji pomocy. Unijne przepisy dotyczące pomocy regionalnej wyraźnie przewidują sytuacje, w których łączone są różne kategorie pomocy.

Z tego powodu inwestorzy powinni unikać traktowania:

podatku → dotacji → funduszy UE → nieruchomości

jako czterech niezależnych decyzji.

Powinny one być analizowane jako jeden spójny model inwestycyjny.

7. Lokalizacja może znacząco zmienić ekonomikę inwestycji

Dla chińskiego producenta decyzja dotycząca lokalizacji zazwyczaj obejmuje analizę:

• dostępności pracowników,
• kosztów pracy,
• kosztów gruntów lub obiektów,
• dostępności energii elektrycznej,
• infrastruktury transportowej,
• bliskości klientów,
• dostawców,
• pozwoleń,
• logistyki,
• dostępnego wsparcia publicznego.

Najtańsza nieruchomość nie musi zatem oznaczać najtańszej inwestycji.

Działka przemysłowa kosztująca więcej za metr kwadratowy może ostatecznie zapewnić lepszą ekonomikę projektu, jeżeli oferuje lepszy dostęp do pracowników, infrastrukturę oraz większy potencjał uzyskania wsparcia inwestycyjnego.

Dlatego rekomendujemy ocenę całkowitej ekonomiki inwestycji, a nie wyłącznie ceny nieruchomości.

8. Co chińscy inwestorzy powinni zrobić przed zaangażowaniem kapitału?

Przed wyborem lokalizacji inwestor powinien przygotować co najmniej:

Wartość inwestycji
Jaka jest planowana wysokość nakładów kapitałowych?

Plan zatrudnienia
Ilu pracowników będzie potrzebnych i na jakich etapach?

Wymagania dotyczące obiektu
Fabryka, magazyn, centrum badawczo-rozwojowe, biuro czy połączenie kilku funkcji?

Zapotrzebowanie na media
Energia elektryczna, gaz, woda i pozostała infrastruktura.

Profil logistyczny
Dostawcy, klienci, porty oraz połączenia drogowe i kolejowe.

Harmonogram
Kiedy działalność operacyjna musi zostać rozpoczęta?

Elastyczność lokalizacyjna
Które regiony Polski są akceptowalne z punktu widzenia biznesowego?

Dopiero po określeniu tych zmiennych można w sposób miarodajny porównać poszczególne lokalizacje oraz dostępne mechanizmy wsparcia.